با وارد کردن ایمیل خود محتوای این صفحه به ایمیل شما فرستاده می شود
انصراف
آزمایش SDMA برای کلیه سگ و گربه؛ چقدر می‌شه بهش اعتماد کرد؟
نوشته‌ی دکتر امیررضا عامری نایینی، متخصص داخلی دام‌های کوچک، کلینیک دامپزشکی آران، تهران، ایران
بیماری مزمن کلیه (CKD) یکی از شایع‌ترین مشکلات گربه‌ها و سگ‌های مسنه. خبر خوب اینه که اگه زود بفهمیمش، با تغذیه مناسب، درمان و پیگیری منظم می‌شه جلوی پیشرفتش رو خیلی گرفت. سال‌ها دامپزشک‌ها برای این کار سراغ کراتینین می‌رفتن، ولی کراتینین معمولاً وقتی بالا می‌ره که بخش زیادی از کار کلیه از دست رفته.
SDMA چیه؟
SDMA یه آزمایش خون نسبتاً جدیده که می‌گن می‌تونه افت عملکرد کلیه رو زودتر از کراتینین نشون بده. یه مزیت دیگه‌ش اینه که تقریباً به حجم عضله‌ی بدن وابسته نیست. این برای گربه‌های پیر و لاغر خیلی مهمه، چون عضله‌هاشون کم شده و کراتینین‌شون ممکنه با اینکه کلیه‌شون مشکل داره، طبیعی به نظر برسه.
تازه‌ترین بررسی علمی چی می‌گه؟
توی ژانویه‌ی ۲۰۲۶، گروهی از پژوهشگران به سرپرستی کارولین اسکوبی (Caroline Scobie) و همکاران، یه مرور نظام‌مند توی مجله‌ی Veterinary Record منتشر کردن. مرور نظام‌مند یعنی به‌جای انتخاب چندتا مقاله‌ی دلخواه، همه‌ی مطالعات مرتبط رو با یه روش مشخص جست‌وجو و بررسی می‌کنن. این مطلب بر اساس چکیده‌ی همون مرور نوشته شده.
اون‌ها مطالعاتی رو بررسی کردن که تا اکتبر ۲۰۲۴ منتشر شده بودن. ۱۱ مطالعه پیدا شد: ۵ تا روی گربه (حدود ۴۸۰ حیوان) و ۶ تا روی سگ (حدود ۴۶۰ حیوان). نتیجه چی بود؟
- مطالعات از نظر روش، نوع حیوان‌ها و نوع آزمایش خیلی با هم فرق داشتن.
- ۹ تا از ۱۱ مطالعه ضعف‌های طراحی داشتن که می‌تونه نتیجه رو از واقعیت دور کنه.
- دقت SDMA از یه مطالعه به مطالعه‌ی دیگه خیلی فرق می‌کرد.
- برای همین نشد نتایج رو با هم ترکیب کرد و یه عدد قطعی داد.
خلاصه‌ی ماجرا: این بررسی نمی‌گه SDMA بی‌فایده‌ست؛ می‌گه شواهد فعلی هنوز برای اعتماد کامل بهش کافی نیست. پژوهشگرها هم هشدار دادن که اگه فقط به SDMA تکیه کنیم، گاهی ممکنه تشخیص اشتباه یا بیش‌ازحد بیماری کلیه بدیم.
یعنی ما صاحب‌ها چیکار کنیم؟
۱. یه عدد، تشخیص نیست. اگه SDMA حیوونتون یه ذره بالاتر از حد طبیعی بود، الزاماً به این معنی نیست که کلیه‌ش خراب شده. سن، نژاد و بیماری‌های دیگه هم روش اثر می‌ذارن.
۲. تشخیص کلیه یه مجموعه بررسیه. دامپزشک معمولاً علاوه بر SDMA و کراتینین، این‌ها رو هم نگاه می‌کنه:
- غلظت ادرار (اینکه کلیه چقدر خوب ادرار رو تغلیظ می‌کنه)
- آزمایش کامل ادرار و میزان پروتئین ادرار
- فشار خون
- سونوگرافی
- روند تغییرات آزمایش‌ها در طول زمان
۳. تکرار آزمایش مفیده. اگه نتیجه مرزی بود و حیوونتون سرحال بود، معمولاً بهتره دامپزشک چند وقت بعد آزمایش رو تکرار کنه، نه اینکه همون لحظه برچسب «بیماری کلیه» بزنه یا رژیم و درمان رو عوض کنه.
۴. SDMA هنوزم به درد می‌خوره. مخصوصاً برای حیوون‌های پیر و لاغر، یا وقتی چند تا آزمایش مختلف همگی یه چیز رو نشون می‌دن.
کی باید سریع برید دامپزشک؟
اگه این علائم رو دیدید، معطل نکنید:
- زیاد آب خوردن و زیاد ادرار کردن
- بی‌اشتهایی یا کم شدن وزن
- استفراغ‌های مکرر
- بی‌حالی و کدر شدن موها
- بوی بد دهان
برای حیوون‌های بالای ۷ سال، چکاپ دوره‌ای با آزمایش خون و ادرار بهترین راه برای گرفتن مشکلات کلیه در مراحل اولشه.
این مطلب آموزشیه و جای معاینه و نظر دامپزشک رو نمی‌گیره.
منبع
Scobie C, Dean R, Stavisky J, Plüddemann A. Diagnostic accuracy of symmetric dimethylarginine for chronic kidney disease in cats and dogs: A systematic review. Veterinary Record. 2026. https://doi.org/10.1002/vetr.70216
نوشته‌ی دکتر امیررضا عامری نایینی
متخصص داخلی دام‌های کوچک
کلینیک دامپزشکی آران، تهران، ایران
متخصص داخلی دام‌های کوچک
کلینیک دامپزشکی آران، تهران، ایران
زمان انتشار: يكشنبه 03 آبان 1405 (14 روز قبل)
تعداد بازدید: ۱۱۰
