با وارد کردن ایمیل خود محتوای این صفحه به ایمیل شما فرستاده می شود
انصراف
عقیمسازی سگ و گربه؛ آیا همیشه بهترین انتخاب است؟ نگاهی به جدیدترین توصیههای جهانی
نوشته: دکتر امیررضا عامری نائینی
متخصص بیماریهای داخلی دامهای کوچک
متخصص بیماریهای داخلی دامهای کوچک
اگر چند سال پیش از یک دامپزشک میپرسیدید:
«چه زمانی سگ یا گربهام را عقیم کنم؟»
احتمالاً پاسخ این بود:
«حدود ۶ ماهگی.»
این توصیه سالها در سراسر دنیا رایج بود و هنوز هم بسیاری از افراد آن را به خاطر دارند.
اما علم هیچوقت متوقف نمیشود.
در سالهای اخیر، پژوهشهای گستردهای روی هزاران سگ و گربه انجام شده است و نتایج آن باعث شده راهنمای جدید انجمن جهانی دامپزشکان حیوانات کوچک (WSAVA) دیدگاه متفاوتی ارائه کند.
امروزه دیگر گفته نمیشود که همه حیوانات باید در یک سن مشخص عقیم شوند؛ بلکه تصمیم باید با توجه به نژاد، جثه، جنس، شرایط زندگی و وضعیت سلامتی هر حیوان گرفته شود.
چرا عقیمسازی اینقدر مهم است؟
عقیمسازی یکی از رایجترین جراحیهای دامپزشکی در سراسر جهان است و دلایل خوبی هم برای انجام آن وجود دارد.
این عمل از تولد ناخواسته تولهها و بچهگربهها جلوگیری میکند؛ موضوعی که نقش مهمی در کاهش تعداد حیوانات بیسرپرست دارد.
از طرف دیگر، عقیمسازی میتواند از بعضی بیماریهای خطرناک نیز پیشگیری کند.
برای مثال در سگها و گربههای ماده، خطر ابتلا به عفونت رحم (پیومتر) تقریباً از بین میرود؛ بیماریای که اگر به موقع درمان نشود، میتواند جان حیوان را تهدید کند.
همچنین اگر حیوان ماده در زمان مناسب عقیم شود، احتمال بروز تومورهای پستان نیز به میزان قابل توجهی کاهش پیدا میکند.
در حیوانات نر نیز خطر سرطان بیضه از بین میرود و احتمال بعضی مشکلات پروستات و رفتارهای وابسته به هورمونهای جنسی کمتر میشود.
پس چرا امروز درباره زمان عقیمسازی بیشتر صحبت میشود؟
چون امروزه میدانیم که بیضهها و تخمدانها فقط برای تولیدمثل نیستند.
این اندامها هورمونهایی تولید میکنند که در رشد استخوانها، حفظ عضلات، سوختوساز بدن، اشتها و حتی عملکرد سیستم ایمنی نقش دارند.
وقتی این هورمونها حذف میشوند، تغییراتی در بدن ایجاد میشود که باید آنها را هم در نظر گرفت.
یکی از مهمترین تغییرات؛ افزایش احتمال چاقی
تقریباً همه دامپزشکان این جمله را از صاحبان حیوانات شنیدهاند:
«از وقتی عقیمش کردیم، خیلی چاق شده!»
جالب است بدانید این موضوع کاملاً بیدلیل نیست.
بعد از عقیمسازی، بدن حیوان انرژی کمتری مصرف میکند و در عین حال اشتهای او معمولاً بیشتر میشود.
اگر همان مقدار غذای قبل از عمل ادامه پیدا کند، احتمال افزایش وزن بسیار زیاد خواهد بود.
به همین دلیل، راهنمای جدید توصیه میکند که از همان روزهای اول بعد از جراحی، مقدار غذای حیوان حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد کاهش یابد و وزن او مرتب کنترل شود.
آیا همه سگها به یک اندازه تحت تأثیر قرار میگیرند؟
خیر.
تحقیقات نشان داده است که بعضی نژادهای کوچک بیشتر مستعد اضافهوزن بعد از عقیمسازی هستند.
از طرف دیگر، در سگهای نژاد بزرگ و غولپیکر موضوع دیگری اهمیت پیدا میکند.
اگر این سگها خیلی زود عقیم شوند، ممکن است صفحات رشد استخوانهایشان دیرتر بسته شود و احتمال بعضی مشکلات مفصلی و ارتوپدی در آنها افزایش پیدا کند.
به همین دلیل، در بسیاری از نژادهای بزرگ، امروزه دامپزشکان ترجیح میدهند زمان عقیمسازی را تا پایان رشد استخوانها به تعویق بیندازند.
آیا عقیمسازی خطر دیگری هم دارد؟
مانند هر اقدام پزشکی، عقیمسازی هم فقط مزایا ندارد.
بر اساس مطالعات جدید، در برخی نژادهای خاص ممکن است احتمال بعضی بیماریها پس از عقیمسازی کمی افزایش پیدا کند؛ برای مثال:
-
بعضی مشکلات مفصلی در سگهای بزرگ،
-
بیاختیاری ادرار در برخی سگهای ماده،
-
و افزایش احتمال بعضی سرطانها در تعدادی از نژادهای خاص.
البته باید توجه داشت که این خطرات در همه حیوانات یکسان نیست و بیشتر به نژاد، سن و زمان انجام جراحی بستگی دارد. به همین دلیل، دیگر نمیتوان برای همه حیوانات یک نسخه واحد پیچید.
پس بالاخره عقیم کنیم یا نه؟
پاسخ در بیشتر موارد بله است.
اما سؤال مهمتر این است:
«چه زمانی عقیم کنیم؟»
پاسخ این سؤال برای یک گربه خانگی، یک لابرادور، یک ژرمن شپرد یا یک گریت دین میتواند کاملاً متفاوت باشد.
به همین دلیل، جدیدترین راهنمای جهانی تأکید میکند که تصمیمگیری باید برای هر حیوان بهصورت جداگانه انجام شود و عواملی مانند نژاد، جثه، جنس، سبک زندگی و شرایط نگهداری او در نظر گرفته شوند.
بعد از عقیمسازی چه کارهایی باید انجام دهیم؟
اگر حیوان شما عقیم شده است، چند نکته ساده میتواند از بسیاری از مشکلات جلوگیری کند:
-
مقدار غذای روزانه را با نظر دامپزشک کاهش دهید.
-
اجازه ندهید ظرف غذا همیشه پر باشد.
-
تشویقیها را محدود کنید.
-
پیادهروی و بازی روزانه را فراموش نکنید.
-
یک تا دو ماه بعد از عمل، وزن حیوان دوباره بررسی شود.
این اقدامات ساده میتوانند از چاقی و بسیاری از مشکلات بعدی جلوگیری کنند.
پیام اصلی جدیدترین راهنمای WSAVA این نیست که عقیمسازی خوب است یا بد.
پیام این است که عقیمسازی باید متناسب با هر حیوان برنامهریزی شود.
در گذشته، همه حیوانات تقریباً با یک دستورالعمل مشابه عقیم میشدند؛ اما امروز میدانیم که هر سگ و هر گربه شرایط ویژه خود را دارد.
هدف دامپزشکی مدرن این است که هم از فواید مهم عقیمسازی بهره ببریم و هم خطرات احتمالی آن را تا حد امکان کاهش دهیم. این همان نگاه متعادلی است که جدیدترین تحقیقات و راهنماهای جهانی بر آن تأکید دارند.
زمان انتشار: يكشنبه 28 تير 1405 (21 روز قبل)
تعداد بازدید: ۴۴
