با وارد کردن ایمیل خود محتوای این صفحه به ایمیل شما فرستاده می شود
انصراف
روشی نوین در تشخیص تودههای پوستی در سگ و گربه
دکتر امیررضا عامری نائینی
دامپزشک و متخصص بیماریهای داخلی دامهای کوچک
آشنایی با فناوری HT Vista؛ ترکیب هوش مصنوعی و تصویربرداری انتشار حرارت در دامپزشکی
وجود یک توده پوستی یا زیرپوستی در سگ و گربه، یکی از شایعترین دلایل مراجعه صاحبان حیوانات به مراکز دامپزشکی است. تقریباً هر دامپزشکی بارها با این سؤال روبهرو شده است:
«دکتر، این توده سرطانی است؟»
پاسخ به این سؤال، برخلاف تصور بسیاری از افراد، معمولاً با معاینه ساده امکانپذیر نیست. بسیاری از تومورهای بدخیم در مراحل اولیه ظاهری کاملاً بیخطر دارند و در مقابل، برخی تودههای خوشخیم ممکن است بسیار نگرانکننده به نظر برسند. به همین دلیل، تشخیص دقیق ماهیت تودهها همواره یکی از چالشهای مهم دامپزشکی بوده است.
در سالهای گذشته، دامپزشکان برای تشخیص تودهها از روشهایی مانند معاینه بالینی، نمونهبرداری با سوزن ظریف (FNA)، بیوپسی، سیتولوژی و در نهایت بررسی آسیبشناسی (هیستوپاتولوژی) استفاده کردهاند. اگرچه این روشها همچنان ستون اصلی تشخیص محسوب میشوند، اما هر کدام محدودیتهای خاص خود را دارند. برخی نیازمند بیهوشی یا آرامبخشی هستند، برخی تهاجمیاند و برخی نیز چند روز زمان نیاز دارند تا نتیجه نهایی آماده شود.
امروزه با پیشرفت چشمگیر هوش مصنوعی، فناوریهای جدیدی وارد دامپزشکی شدهاند که میتوانند بدون ایجاد درد یا آسیب به حیوان، اطلاعات ارزشمندی درباره ماهیت توده در اختیار دامپزشک قرار دهند. یکی از مهمترین این فناوریها HT Vista است؛ دستگاهی که با استفاده از هوش مصنوعی و فناوری اختصاصی Heat Diffusion Imaging (HDI) یا تصویربرداری انتشار حرارت، امکان ارزیابی سریع و غیرتهاجمی بسیاری از تودههای پوستی و زیرپوستی را فراهم کرده است.
HT Vista چیست؟
HT Vista نخستین سیستم هوشمند تشخیص غیرتهاجمی سرطان در دامپزشکی است که به طور اختصاصی برای بررسی تودههای پوستی و زیرپوستی در سگها توسعه یافته است. این دستگاه با استفاده از ترکیب فناوری تصویربرداری حرارتی و الگوریتمهای پیشرفته هوش مصنوعی، میتواند در مدت تنها ۲ تا ۳ دقیقه احتمال بدخیم بودن یک توده را ارزیابی کند.
نکته مهم این است که HT Vista جایگزین معاینه دامپزشک یا آزمایش پاتولوژی نیست، بلکه یک ابزار تصمیمیار (Clinical Decision Support Tool) محسوب میشود که به دامپزشک کمک میکند تصمیم بگیرد کدام توده نیازمند نمونهبرداری، جراحی یا بررسیهای تکمیلی است.
فناوری Heat Diffusion Imaging چگونه کار میکند؟
برخلاف دستگاههای تصویربرداری مانند رادیولوژی یا سونوگرافی که بیشتر شکل و ساختمان توده را نشان میدهند، HT Vista رفتار حرارتی بافت را بررسی میکند.
در این روش، دستگاه مقدار بسیار کمی انرژی گرمایی کاملاً کنترلشده را برای حدود ۱۰ ثانیه به سطح توده اعمال میکند. سپس طی حدود ۳۰ ثانیه، حسگرهای بسیار حساس دستگاه نحوه سرد شدن و انتشار گرما در بافت را ثبت میکنند. این فرآیند کاملاً بدون درد بوده و هیچ آسیبی به حیوان وارد نمیکند.
اما چرا گرما میتواند اطلاعاتی درباره سرطان در اختیار ما قرار دهد؟
سلولهای سرطانی از بسیاری جهات با سلولهای طبیعی تفاوت دارند. این تفاوتها شامل:
-
افزایش متابولیسم سلولی
-
تشکیل عروق خونی جدید (Angiogenesis)
-
افزایش خونرسانی
-
تغییر در تراکم و ساختمان بافت
-
تغییر در خواص فیزیکی و هدایت حرارتی بافت
همین ویژگیها باعث میشود گرما در یک توده بدخیم با الگوی متفاوتی نسبت به یک توده خوشخیم منتشر شود. این تفاوتها آنقدر ظریف هستند که با چشم انسان یا حتی بسیاری از روشهای تصویربرداری معمول قابل تشخیص نیستند، اما حسگرهای HT Vista قادر به ثبت آنها هستند.
نقش هوش مصنوعی در HT Vista
ارزش واقعی HT Vista تنها در اندازهگیری گرما نیست، بلکه در تجزیه و تحلیل هوشمند دادهها است.
الگوریتمهای هوش مصنوعی این دستگاه با استفاده از هزاران نمونه از تودههایی که نتیجه قطعی آسیبشناسی آنها مشخص بوده، آموزش دیدهاند. پس از انجام اسکن، دستگاه الگوی حرارتی توده را با این بانک اطلاعاتی مقایسه کرده و ظرف چند دقیقه نتیجهای پیشبینیکننده در اختیار دامپزشک قرار میدهد.
به همین دلیل، HT Vista نه بر اساس ظاهر توده، بلکه بر اساس ویژگیهای فیزیولوژیک و حرارتی آن قضاوت میکند.
مزایای HT Vista
استفاده از این فناوری مزایای متعددی دارد:
-
کاملاً غیرتهاجمی و بدون درد
-
عدم نیاز به نمونهبرداری در مرحله غربالگری
-
بدون نیاز به بیهوشی در اکثر بیماران
-
انجام آزمایش در کمتر از سه دقیقه
-
کاهش استرس حیوان و صاحب آن
-
کمک به تشخیص زودهنگام تودههای مشکوک
-
کمک به انتخاب صحیح بیمار برای بیوپسی یا جراحی
-
افزایش سرعت تصمیمگیری بالینی
مطالعات انجامشده نشان دادهاند که HT Vista در رد احتمال سرطان (Rule Out) عملکرد بسیار خوبی دارد و در بسیاری از موارد میتواند به دامپزشک اطمینان بیشتری برای مدیریت بیمار بدهد. این فناوری دارای ارزش اخباری منفی (Negative Predictive Value) حدود ۹۸ درصد برای رد بدخیمی و ویژگی (Specificity) حدود ۹۰ درصد یا بیشتر برای شناسایی ضایعات مشکوک گزارش شده است.
آیا HT Vista جایگزین نمونهبرداری است؟
پاسخ این سؤال خیر است.
هنوز هم بررسی آسیبشناسی بافت (Histopathology) استاندارد طلایی تشخیص قطعی سرطان محسوب میشود. هیچ دستگاهی، از جمله HT Vista، نمیتواند جایگزین بررسی میکروسکوپی بافت توسط آسیبشناس شود.
با این حال، HT Vista میتواند قبل از انجام اقدامات تهاجمی، اطلاعات بسیار ارزشمندی در اختیار دامپزشک قرار دهد. در بسیاری از بیماران، این دستگاه به تصمیمگیری درباره ضرورت نمونهبرداری، نوع درمان یا حتی اولویتبندی جراحی کمک میکند.
آینده تشخیص تودههای پوستی در دامپزشکی
ورود فناوریهایی مانند HT Vista نشان میدهد که دامپزشکی نیز همانند پزشکی انسانی به سمت استفاده گسترده از هوش مصنوعی در تشخیص بیماریها حرکت میکند. احتمالاً در سالهای آینده، این فناوریها نقش پررنگتری در تشخیص زودهنگام سرطان، انتخاب روش درمان و حتی پیشبینی پاسخ به درمان خواهند داشت.
نسل نخست HT Vista، پایه و اساس توسعه نسل جدید این فناوری یعنی VISTA iQ را فراهم کرد. نسخه جدید با بهرهگیری از الگوریتمهای پیشرفتهتر، دادههای بیشتر و توان پردازشی بالاتر، دقت بیشتری در ارزیابی تودههای پوستی ارائه میدهد و میتواند گام مهمی در آینده تشخیص سرطان در حیوانات خانگی باشد.
زمان انتشار: شنبه 27 تير 1405 (16 ساعت قبل)
تعداد بازدید: ۸
