با وارد کردن ایمیل خود محتوای این صفحه به ایمیل شما فرستاده می شود
انصراف
آیا سگ شما فقط میترسد یا به «هراس از طوفان» مبتلا شده است؟
نویسنده: دکتر امیررضا عامری نائینی
متخصص بیماریهای داخلی دامهای کوچک
متخصص بیماریهای داخلی دامهای کوچک
باران هنوز شروع نشده است.
آسمان فقط کمی تیرهتر از همیشه شده و باد آرامی میوزد.
اما سگ شما انگار اتفاقی را حس کرده است. بیقرار شده، مدام از این اتاق به آن اتاق میرود، نفسنفس میزند، خودش را زیر تخت یا داخل حمام پنهان میکند و حاضر نیست از آنجا بیرون بیاید.
چند دقیقه بعد، اولین صدای رعد در آسمان میپیچد.
صاحب حیوان با تعجب میگوید:
«از کجا فهمید طوفان در راه است؟»
اگر چنین صحنهای را دیدهاید، احتمال دارد سگ شما فقط نترسیده باشد، بلکه به بیماریای به نام هراس از طوفان (Storm Phobia) مبتلا شده باشد.
ترس همیشه چیز بدی نیست
بیشتر ما از واژه «ترس» احساس خوبی نداریم، اما حقیقت این است که اگر ترس وجود نداشت، نه انسانها و نه حیوانات نمیتوانستند مدت زیادی زنده بمانند.
وقتی خطری واقعی وجود دارد، مغز در کسری از ثانیه زنگ خطر را به صدا درمیآورد. ضربان قلب افزایش پیدا میکند، تنفس سریعتر میشود، عضلات آماده فرار یا دفاع میشوند و تمام توجه حیوان روی منبع خطر متمرکز میشود.
به همین دلیل، اگر سگی با شنیدن صدای ناگهانی رعد یا افتادن یک وسیله برای چند لحظه جا بخورد، این کاملاً طبیعی است. این واکنش نشان میدهد سیستم دفاعی بدن او بهدرستی کار میکند.
هراس (فوبیا) چیست؟
گاهی مغز دچار اشتباه میشود.
یعنی محرکی که در واقع خطر جدی ایجاد نمیکند، به اشتباه بهعنوان یک تهدید بزرگ شناسایی میشود.
در این حالت، حیوان واکنشی بسیار شدیدتر از حد طبیعی نشان میدهد؛ واکنشی که نه با شدت محرک تناسب دارد و نه بهراحتی متوقف میشود.
به این حالت هراس یا فوبیا گفته میشود.
هراس، ترسی شدید، بیمارگونه و خارج از کنترل است که با خطر واقعی تناسب ندارد و زندگی طبیعی حیوان را مختل میکند.
در واقع، حیوان دیگر فقط نمیترسد؛ بلکه دچار وحشت میشود.
ممکن است خودش را به در و پنجره بکوبد، از پنجره فرار کند، وسایل خانه را خراب کند یا حتی به خودش آسیب بزند.
به زبان ساده:
ترس از حیوان محافظت میکند، اما هراس به حیوان آسیب میرساند.
به همین دلیل، دامپزشکان هراس را یک بیماری رفتاری میدانند که در بسیاری از موارد به درمان نیاز دارد.
چرا بعضی سگها قبل از شروع باران میترسند؟
شاید عجیبترین ویژگی این بیماری همین باشد.
بسیاری از سگها قبل از شنیدن اولین صدای رعد مضطرب میشوند.
آنها میتوانند تغییرات بسیار ظریفی را احساس کنند؛ مانند تغییر فشار هوا، افزایش رطوبت، بوی خاص قبل از بارندگی، وزش باد یا حتی تغییرات الکتریکی موجود در اتمسفر.
به همین دلیل، بعضی از سگها نیم ساعت یا حتی چند ساعت قبل از شروع طوفان، علائم اضطراب را نشان میدهند.
علائم هراس از طوفان چیست؟
هر سگ واکنش متفاوتی نشان میدهد، اما علائم شایع عبارتاند از:
-
لرزش
-
نفسنفس زدن
-
بیقراری و راه رفتن مداوم
-
پنهان شدن
-
چسبیدن به صاحب
-
پارس یا زوزه کشیدن
-
آبریزش دهان
-
بیاشتهایی
-
بیاختیاری ادرار یا مدفوع
-
تلاش برای فرار
در موارد شدید، بعضی از سگها هنگام تلاش برای فرار، شیشه را میشکنند، از پنجره بیرون میپرند یا به صورت و پنجههای خود آسیب میرسانند. متأسفانه هر سال تعدادی از این حیوانات به دلیل همین آسیبها جان خود را از دست میدهند.
آیا این مشکل با گذشت زمان خودبهخود برطرف میشود؟
متأسفانه در بیشتر موارد پاسخ خیر است.
هر بار که سگ طوفان را تجربه میکند، مغز او ارتباط قویتری بین صدای رعد و احساس وحشت ایجاد میکند.
در نتیجه، ممکن است ترس او سالبهسال شدیدتر شود و حتی به صداهای دیگری مانند آتشبازی، صدای موتور یا جاروبرقی نیز گسترش پیدا کند.
یک نکته مهم که بسیاری از صاحبان سگ نمیدانند
اگر سگی که سالها از صداهای بلند نمیترسیده، ناگهان در سنین بالا دچار این مشکل شده است، فقط به بیماریهای رفتاری فکر نکنید.
مطالعات جدید نشان دادهاند که دردهای مزمن، بهویژه آرتروز و بیماریهای مفصلی، میتوانند تحمل سگ را نسبت به صداهای بلند کاهش دهند.
به همین دلیل، دامپزشک معمولاً علاوه بر بررسی رفتار، حیوان را از نظر وجود دردهای پنهان نیز معاینه میکند. درمان این دردها گاهی شدت هراس را نیز کاهش میدهد.
هنگام طوفان چه کاری انجام دهیم؟
اولین هدف، ایجاد احساس امنیت است.
بهتر است قبل از فصل بارندگی، محلی آرام و امن برای حیوان آماده کنید؛ مانند:
-
حمام
-
انباری
-
کمد
-
اتاقی بدون پنجره
-
یا باکس حمل، اگر حیوان به آن عادت دارد.
بستن پردهها، روشن کردن چراغها، پخش موسیقی آرام یا استفاده از صدای سفید (White Noise) نیز میتواند شدت محرکهای محیطی را کاهش دهد.(صدای سفید به صدایی یکنواخت و ثابت گفته میشود که مجموعهای از فرکانسهای مختلف را به طور همزمان تولید میکند و باعث میشود صداهای ناگهانی محیط کمتر به گوش برسند.)
آیا باید سگ را بغل کنیم؟
یکی از باورهای قدیمی این بود که نوازش کردن سگ باعث تشدید ترس میشود.
امروزه میدانیم که این موضوع همیشه درست نیست.
اگر حضور شما باعث آرامش حیوان میشود، نوازش ملایم و صحبت کردن با صدایی آرام اشکالی ندارد. مهم این است که خودتان آرام باشید، زیرا اضطراب شما نیز میتواند به حیوان منتقل شود.
این اشتباه را هرگز انجام ندهید
هیچگاه سعی نکنید با تنبیه یا مجبور کردن سگ به ماندن در محیط طوفان، ترس او را از بین ببرید.
داد زدن، تنبیه کردن یا استفاده از ابزارهای تنبیهی نهتنها کمکی نمیکند، بلکه ممکن است هراس را برای همیشه شدیدتر کند.
آیا دارو هم لازم است؟
بله، در بعضی از سگها.
اگر شدت هراس زیاد باشد، فقط تغییر محیط کافی نیست.
امروزه دامپزشکان علاوه بر آموزش رفتاری، در صورت نیاز از داروهای ضداضطراب سریعالاثر برای روزهای طوفانی و در برخی موارد از داروهای طولانیاثر برای درمان اضطراب مزمن استفاده میکنند.
البته انتخاب دارو، مقدار مصرف و زمان تجویز باید حتماً توسط دامپزشک انجام شود.
آیا این بیماری درمان میشود؟
خبر خوب این است که بله.
هرچه درمان زودتر آغاز شود، احتمال موفقیت بیشتر خواهد بود.
درمان معمولاً ترکیبی از سه بخش است:
-
ایجاد محیطی امن
-
آموزش و اصلاح رفتار
-
و در صورت نیاز، دارودرمانی
این سه روش در کنار هم میتوانند کیفیت زندگی بسیاری از سگها را بهطور چشمگیری بهبود ببخشند.
سخن پایانی
گاهی ما تصور میکنیم سگمان «بیش از حد لوس» یا «ترسو» شده است، در حالی که او ممکن است با یک بیماری واقعی دستوپنجه نرم کند.
هراس از طوفان یک اختلال رفتاری شناختهشده است که میتواند باعث اضطراب شدید، آسیب جسمی و حتی به خطر افتادن جان حیوان شود.
اگر سگ شما با نزدیک شدن طوفان دچار لرزش، بیقراری یا تلاش برای فرار میشود، این رفتار را طبیعی تلقی نکنید. مراجعه زودهنگام به دامپزشک و شروع درمان مناسب میتواند تفاوت بزرگی در کیفیت زندگی حیوان ایجاد کند.
گاهی آرامش یک سگ، از همان لحظهای شروع میشود که صاحبش تصمیم میگیرد ترس او را جدی بگیرید!
زمان انتشار: شنبه 20 تير 1405 (1 ساعت قبل)
تعداد بازدید: ۶
