درک رفتار طبیعی گربهها به ما کمک میکند تا از بروز بسیاری از مشکلات رفتاری آنها پیشگیری کنیم. برخلاف تصور رایج، گربه حیوانی کاملاً منزوی و غیر اجتماعی نیست. رفتار اجتماعی گربهها به گونهای تکامل یافته است که بسته به شرایط محیط، میتوانند هم بهتنهایی و هم بهصورت گروهی زندگی کنند. به طور کلی، تا زمانی که منابع کافی مانند غذا، آب، محل استراحت و قلمرو مناسب در اختیارشان باشد، بسیاری از گربهها از زندگی در کنار یکدیگر لذت میبرند و روابط اجتماعی پایداری تشکیل میدهند.
گربههایی که بهصورت گروهی زندگی میکنند، یکدیگر را بهخوبی میشناسند و از رفتار، خلقوخو و جایگاه اجتماعی هم آگاه هستند. حتی مشاهده شده است که برخی از گربهها رابطه صمیمانهتری با بعضی از اعضای گروه برقرار میکنند و زمان بیشتری را در کنار آنها میگذرانند. در مقابل، گروههای گربه معمولاً نسبت به ورود یک گربه غریبه واکنش دوستانهای نشان نمیدهند و ممکن است در ابتدا با پرخاشگری، تعقیب یا درگیری از قلمرو خود دفاع کنند. با این حال، اگر گربه تازهوارد فرصت کافی داشته باشد، معمولاً طی چند هفته و با تعامل تدریجی میتواند جایگاه خود را در گروه پیدا کند و میزان درگیریها بهتدریج کاهش یابد.
به همین دلیل، اگر قصد دارید گربه جدیدی را به خانهای که از قبل گربه دیگری در آن زندگی میکند اضافه کنید، آشنایی آنها باید کاملاً تدریجی و مرحلهبهمرحله انجام شود. در روزهای اول ممکن است صدای غرغر، هیس کردن، تعقیب کردن و حتی درگیری و گاز گرفتن مشاهده شود. این رفتارها تا حد زیادی طبیعی هستند و معمولاً با گذشت زمان، در صورتی که هر دو گربه به منابع کافی مانند آب، غذا، جای خواب و ظرف خاک جداگانه دسترسی داشته باشند، به میزان قابل توجهی کاهش پیدا میکنند.
باید بدانیم که دوره اجتماعی شدن یکی از مهمترین مراحل رشد رفتاری گربه است. این دوره حساس معمولاً بین ۳ تا ۹ هفتگی قرار دارد؛ زمانی که بچهگربه آمادگی بالایی برای شناخت دنیای اطراف و پذیرش تجربههای جدید دارد. اگر در این دوره با انسانها ارتباط مناسب برقرار کند، احتمال زیادی وجود دارد که در بزرگسالی نیز رفتاری دوستانه و بدون ترس نسبت به انسان داشته باشد. بسیاری از گربههای ترسو، عصبی یا پرخاشگر، در این دوره حساس یا خیلی زود از مادر جدا شدهاند و یا در محیطی منزوی و بدون تماس کافی با انسانها نگهداری شدهاند. به همین دلیل، پس از پایان این دوره، معمولاً پذیرش انسان برای آنها دشوارتر خواهد بود.
دوره ۳ تا ۹ هفتگی، پایهگذار شخصیت اجتماعی گربه است و بسیاری از تجربههای این زمان تا پایان عمر در ذهن حیوان باقی میماند. اگر بچهگربه در این سن فرصت کافی برای آشنایی با انسانها، سایر گربهها، حیوانات دیگر و محیطهای مختلف نداشته باشد، احتمال بروز ترس، اضطراب یا رفتارهای ضداجتماعی در سنین بالاتر افزایش پیدا میکند.
البته باید توجه داشت که تنها محیط بر رفتار گربه تأثیر نمیگذارد و عوامل ژنتیکی نیز نقش مهمی در شکلگیری شخصیت آن دارند. برای مثال، بچهگربههای متولدشده از والدینی آرام، شجاع و اجتماعی، معمولاً تمایل بیشتری به برقراری ارتباط با انسان دارند. به همین دلیل، اگر قصد انتخاب یک بچهگربه شاد، بازیگوش و اجتماعی را دارید، بهتر است علاوه بر مشاهده رفتار خود بچهگربه، درباره رفتار مادر و بهویژه پدر آن نیز از فرد واگذارکننده سؤال کنید.
در نهایت باید توجه داشت که اگرچه حساسترین دوره یادگیری اجتماعی بین ۳ تا ۹ هفتگی است، اما فرآیند یادگیری رفتارهای اجتماعی تا هفتهها و حتی ماههای بعد نیز ادامه دارد. این روند همزمان با افزایش بازیگوشی بچهگربه، بهویژه در حدود سهماهگی، به اوج خود میرسد. در این سن، بازی کردن بخش مهمی از یادگیری مهارتهای اجتماعی، کنترل رفتار، شناخت محیط و برقراری ارتباط با انسان و سایر حیوانات را تشکیل میدهد.
