با وارد کردن ایمیل خود محتوای این صفحه به ایمیل شما فرستاده می شود
انصراف
آیا کیسههای مقعدی سگ و گربه باید بهطور مرتب تخلیه شوند؟
یکی از رایجترین باورهای اشتباه در نگهداری از حیوانات خانگی
نویسنده: دکتر امیررضا عامری نائینی
متخصص بیماریهای داخلی دامهای کوچک
متخصص بیماریهای داخلی دامهای کوچک
یکی از سؤالهایی که صاحبان سگ و گربه بارها از ما میپرسند این است:
«آیا باید هر چند وقت یکبار کیسههای مقعدی حیوانم را تخلیه کنم؟»
پاسخ کوتاه این سؤال خیر است.
برخلاف تصور بسیاری از افراد، تخلیه دورهای و بدون دلیل پزشکی نه تنها ضرورتی ندارد، بلکه در بعضی موارد حتی میتواند زمینهساز مشکلات بعدی شود.
کیسههای مقعدی چه هستند؟
سگها و گربهها در دو طرف مقعد خود، دو کیسه کوچک به نام کیسههای مقعدی یا غدد مقعدی دارند.
این کیسهها ترشحاتی با بوی بسیار قوی تولید میکنند که برای حیوان نقش مهمی در علامتگذاری قلمرو و برقراری ارتباط با سایر حیوانات دارد. به همین دلیل است که سگها هنگام ملاقات، معمولاً ابتدا ناحیه مقعد یکدیگر را بو میکنند.
در یک حیوان سالم، این ترشحات هنگام دفع مدفوع و بر اثر فشار طبیعی مدفوع روی کیسهها، بهطور خودکار تخلیه میشوند و معمولاً صاحب حیوان متوجه این فرایند نمیشود.
چه زمانی مشکل ایجاد میشود؟
گاهی اوقات، بهویژه در برخی سگها و بهندرت در گربهها، مجرای خروجی این کیسهها بسته میشود یا ترشحات داخل آنها بیش از حد غلیظ میشود.
در این شرایط، ترشحات نمیتوانند خارج شوند و بهتدریج داخل کیسه تجمع پیدا میکنند.
اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، ابتدا کیسهها پر میشوند (Impaction)، سپس ممکن است ملتهب شوند (Anal Sacculitis) و در نهایت حتی عفونت و آبسه ایجاد شود. اگر آبسه درمان نشود، ممکن است به پوست اطراف مقعد باز شود و یک فیستول دردناک ایجاد کند.
چه عواملی احتمال بروز این مشکل را افزایش میدهند؟
برخی عوامل میتوانند احتمال بیماری کیسههای مقعدی را بیشتر کنند، از جمله:
-
چاقی
-
اسهال یا مدفوع نرم مزمن
-
آلرژیهای پوستی
-
بیماریهای مزمن دستگاه گوارش
-
برخی نژادهای کوچک مانند شیهواهوا، شیتزو، یورکشایر تریر و پودل
علائم پر شدن یا التهاب کیسههای مقعدی چیست؟
اگر حیوان شما یک یا چند مورد از علائم زیر را نشان میدهد، بهتر است توسط دامپزشک معاینه شود:
-
کشیدن نشیمنگاه روی زمین (Scooting)
-
لیسیدن یا گاز گرفتن مکرر ناحیه مقعد
-
دنبال کردن یا گاز گرفتن دم
-
احساس درد هنگام دفع مدفوع
-
بوی بسیار بد از ناحیه مقعد
-
تورم یا قرمزی اطراف مقعد
-
خروج ترشحات چرکی یا خونی
گاهی تنها علامت، بیقراری یا تمایل بیش از حد حیوان به لیسیدن انتهای بدن است.
آیا باید کیسههای مقعدی را مرتب تخلیه کنیم؟
در یک حیوان سالم، پاسخ منفی است.
طبیعت این غدد را طوری طراحی کرده است که هنگام دفع مدفوع، خودبهخود تخلیه شوند.
بنابراین، در بیشتر سگها و تقریباً تمام گربهها، هیچ نیازی به تخلیه دستی و دورهای وجود ندارد.
آیا تخلیه مکرر ضرر هم دارد؟
بله، ممکن است.
تخلیه مکرر و بدون اندیکاسیون پزشکی میتواند:
-
باعث تحریک مجاری کیسههای مقعدی شود.
-
التهاب و درد ایجاد کند.
-
احتمال عفونت را افزایش دهد.
-
و حتی در برخی حیوانات باعث شود کیسهها دیگر بهخوبی بهطور طبیعی تخلیه نشوند و حیوان به تخلیههای مکرر وابسته شود.
به همین دلیل، امروزه دامپزشکان توصیه میکنند که تخلیه کیسههای مقعدی فقط در صورت وجود مشکل و پس از معاینه انجام شود.
اگر این مشکل مرتب تکرار شود چه باید کرد؟
اگر حیوان شما بارها دچار پر شدن یا التهاب کیسههای مقعدی میشود، تنها تخلیه کردن مشکل را بهطور کامل حل نمیکند.
در چنین شرایطی، دامپزشک معمولاً به دنبال علت اصلی خواهد گشت؛ از جمله:
-
بررسی رژیم غذایی
-
درمان اسهال یا بیماریهای گوارشی
-
کنترل آلرژیهای پوستی
-
کاهش وزن در حیوانات چاق
-
و در موارد شدید، شستوشو و درمان داخل کیسههای مقعدی
در تعداد بسیار کمی از بیماران که با وجود درمانهای مناسب همچنان دچار عفونتهای مکرر میشوند، ممکن است جراحی و خارج کردن کیسههای مقعدی توصیه شود.
سخن پایانی
کیسههای مقعدی بخشی طبیعی از بدن سگها و گربهها هستند و در بیشتر حیوانات بدون هیچ مشکلی وظیفه خود را انجام میدهند.
بنابراین، تخلیه روتین و بدون دلیل پزشکی نه تنها ضروری نیست، بلکه ممکن است به سلامت حیوان نیز آسیب برساند.
اگر حیوان شما نشانههایی مانند کشیدن نشیمنگاه روی زمین، لیسیدن مداوم ناحیه مقعد یا بوی بد غیرطبیعی دارد، بهترین کار مراجعه به دامپزشک است تا علت اصلی مشکل مشخص و درمان مناسب آغاز شود.
جالب است بدانید برخلاف سگها، بیماریهای کیسههای مقعدی در گربهها بسیار کمتر دیده میشود. به همین دلیل، اگر یک گربه بهطور مکرر دچار این مشکل شود، باید احتمال وجود بیماریهای زمینهای مانند چاقی، اسهال مزمن یا حتی تومورهای کیسه مقعدی نیز بررسی شود.
زمان انتشار: چهارشنبه 19 مرداد 1390 (15 سال قبل)
تعداد بازدید: ۷۲۳۴
